Barcelona brandt, de tragische week, een revolutionaire week

Zondag rond middernacht is het stakingscomité samengekomen op een geheime plek, met ongeveer 200 mensen, terwijl anderen kaartspelletjes spelen in de eenzaamheid van de arbeiders om de politie af te leiden die ongeduldig surveilleert. Wat aanvankelijk een vreedzame algemene staking moest worden, zou veranderen in een manifestatie die geschiedenis zou schrijven en die de geschiedenis voorgoed zou veranderen.

Redenen

Allereerst is het erg belangrijk te weten wat de redenen waren voor deze revolutionaire week. Het meest genoemd was de uitzending van soldaten naar de oorlog in Marokko. Na het verlies van Cuba en de Filippijnen, zocht Spanje een grotere aanwezigheid in het noorden van Afrika, beter gezegd, in de zone in het noorden van Marokko.
Natuurlijk boden de Marokkanen weerstand, waarop president Maura vervolgens Marokko de oorlog verklaarde.

image

Alles ontwikkelt zich als een kettingreactie op het feit dat Spanje de oorlog verklaarde, en soldaten nodig had die er niet waren. Wat was de oplossing? De Catalaanse reservisten, die alleen mochten optreden in uitzonderlijke situaties omdat zij al daarvoor hun militaire dienst hadden voltooid. Dit waren normaal gesproken armen (alleen mensen die 1500 pesetas konden betalen hoefden niet in militaire dienst) en mannen die aan het hoofd van hun familie stonden, hetgeen tot nog een ander probleem leidde: zij moesten hun gezinnen onvoorbereid achterlaten.

Veel mensen zagen de soldaten als slachtvee naar een vrijwel zekere dood marcheren, en dat alles waarvoor? Om de belangen van de bevoorrechte klassen te beschermen?

Ongetwijfeld was alleen deze reden niet genoeg om een opstand te veroorzaken zo groot als die van de tragische week, dit was slechts het vonkje dat het vuur aanstak, want de andere redenen voor de sociale climax lagen dieper geworteld in het begin van de 20e eeuw, omdat er in die jaren een diepe wrok tegen de macht en de bevoorrechte klassen was ontstaan.

  • Mensen woonden in buitenwijken tussen de armen
  • In gebouwen werd geen enkele hygiëne nageleefd
  • Er waren niet voldoende middelen, waardoor kinderen onmogelijk naar school konden en zij zich genoodzaakt zagen te gaan werken in fabrieken vanaf 8 jaar oud
  • Werkdagen van 12 tot 13 uur, ook op zondag.
  • Geen enkele sociale zekerheid

Vanwege al deze factoren werd de oorlog beschouwd als een egoïstische daad die een financiële aderlating zou inleiden voor Catalaanse families, maar vooral veel menselijk bloed zou doen vloeien.

Hoe de week verliep:

 

Maandag 26 juli
De algemene staking werd voornamelijk in Barcelona, Sabadell, Terrasa, Badalona, Mataró, Granollers en Sitges gehouden. Er werd een stakingscomité opgericht voor de coördinatie en leiding. De autoriteiten bevielen de dat het leger de straat op moest, een bevel dat de bevolking met geschreeuw begeleidde: Leve het leger!, Weg met de oorlog! en Vecht voor onze broeders in Marokko!

Vanaf 8 uur in

de ochtend werd de stad stilgelegd, winkels en fabrieken sluiten en de tram werkt niet meer. Iets zeer eigenaardigs van deze week is de medeplichtigheid tussen het leger en de rebellen. Het leger wil niet tegen de bevolking vechten, omdat die zich solidair tonen, ter verdediging van de soldaten die naar Marokko waren gestuurd. Dit is de reden dat de stad alleen onder leiding van het politiecorps en de veiligheidstroepen was gekomen.

Vertegenwoordigers van solidariteit met de arbeiders wilden van de staking een revolutie maken, en zo ook een aantal radicale leiders. Maar hier wil of durft niemand de teugels van de opstand in handen te nemen.

image

De overheid zag zich ook in verlegenheid gebracht toen minister De la Sierva en gouverneur Ángel Ossorio y Gallardo het niet met elkaar eens konden worden. Uiteindelijk werden de ideeën van ministro De la sierva (ideeën van politieke en sociale revolutie) unaniem gesteund en werd de staat van oorlog uitgeroepen. Gouverneur Ossorio y Gallardo was van mening dat de situatie onder controle te houden was met traditionelere methodes, en besloot zich terug te trekken.

Rond ongeveer 11.30 maandagochtend gebeurt er iets dat deze opstand voor altijd zal tekenen, het Patronaat van de Arbeiders San José in het Poblenou wordt in brand gestoken. Dit was het eerste van 80 religieuze gebouwen (parochiekerken, scholen en liefdadigheidsinstellingen), die in deze tragische week in brand werden gestoken.

Dinsdag, 27 juli
Vanuit Marokko komen de berichten binnen over de Ramp van de Afgrond der Wolven, waarbij 200-300 reservisten omkwamen, en de barricades in de straten, waardoor wijken en kerken werden afgesloten, liggen hieraan ten grondslag.

Het antiklerikale protest duurt voort; er worden veel kerken in brand gestoken en hierbij doet zich een van de meest macabere voorvallen voor: het onteren van graven in de hoop bewijsmateriaal van martelingen en orgieën te vinden. De mummies van de nonnen worden opgegraven en van de Las Ramblas tot aan Plaza San Jaime meegesleept. Op dezelfde manier worden de schatten van de kerk op ziekelijke wijze gezocht, en er wordt veel geld en juwelen gevonden.

image

Rond twaalf uur begint men op dinsdag met de barricades die zich uitstrekken in de gehele hoofdstad en andere steden van Barcelona, zodat de wijken werden afgesloten en kerken verbrand konden worden.

Woensdag, 28 juli
Deze dag gebeurde er niet meer, alles ging door in het tempo van daarvoor.

Donderdag, 29 juli
De scherpschutters, ook wel bekend als “Pacos”, zaaien paniek in de straten vanaf de dakterrassen, terwijl de politici bij elkaar komen maar geen enkel besluit nemen omdat niemand de verantwoordelijkheid wil nemen en er veel politici zijn verdwenen. Vanuit Valencia, Zaragoza en Pamplona komt versterking van ongeveer 10.000 man, en diezelfde donderdag werden el Pobleunou, el Clot en Sant martín schoongeveegd.

Vrijdag, 30 juli
Nog steeds worden verschillende wijken door het leger overgenomen, een aantal openbare diensten beginnen weer te werken, en ook het verbranden van religieuze bouwwerken staakt.

Deze dag vertrekt er weer een volle boot naar de oorlog in Marokko.

image

Zaterdag, 31 juli
De militaire gouverneur publiceert een verordening dat bewoners zich vrij door de straten mogen bewegen. Winkels en banken openen hun deuren

Zondag, 1 augustus
De autoriteiten steken hun handen uit de mouwen om de veroorzakers van deze ramp te straffen. Militares tribunaals worden opgezet om de verantwoordelijken van deze staking zwaar te veroordelen. Het fusilleren van Francisco Ferrer i Guàrdia, die de hoofd aangeklaagde was voor alles wat in de tragische week was voorgevallen, veroorzaakt veel internationale en nationale protesten, die de Spaanse overheid beschuldigen van corruptie en van vuiligheid. Deze druk zorgt voor de val van president Antonio Maura. Hierna stelt de koning voor de liberalen te laten regeren.

 

Redenen voor het succes van de staking.
  • Veel patronen en landeigenaren voelden zich niet goed beschermd door de kleine aantallen beveiligingstroepen, en sluiten hun zaken, volgens veel geschiedkundigen was dit een van de redenen voor het succes van de staking.
  • De Catalaanse overheid ondernam geen actie en wachtte af op versterking
  • Er ontstaat een pact tussen het leger en het volk.

 

Wie was Francisco Ferrer i Guàrdia?

 

image

Een revolucionair, vrijdenker en samenzweerder die het canovistische Spanje wilde opbreken. Een autoritair Spanje, star, verouderd en oligarchisch, en daarom creëerde hij een educatief project, ‘de moderne school’, om waarden zoals vrijheid, gelijkheid en sociale gerechtigheid te bewerkstelligen. Hij wilde het sektarische, fanatieke en dogmatische onderricht omver werpen van de kerk uit die tijd, die de educatie in handen had.

Veroordeeld voor een aanslag op koning Alfonso XIII ging hij naar de gevangenis en daar kreeg hij het morele diskrediet van de maatschappij.
Hoewel zijn tussenkomst gedurende deze tragische werkdag minimaal was, was hij de perfecte persoon om veroordeeld te worden voor alles wat er die week was gebeurd. Doordat hij niet del kon nemen in deze week, probeerde hij in de kleine dorpjes Premia de Mar en Masnou om de lokale autoriteiten ervan te overtuigen om de republiek uit te roepen, wat men niet deed, maar dit was wel het voornaamste bewijs om hem te dagen, te veroordelen, en hem later op het kasteel van Montjuïc te fusilleren, op 13 oktober 1909.

En de rest van Spanje? Conservatieve regering van Maura

Barcelona was geheel afgesloten, zowel telefonisch als wat de spoorwegen en de telegrafen betrof, wat leidde tot een informatiegebrek aan de kant van de opstandelingen, die ervan overtuigd waren dat er ook opstanden waren uitgebroken in andere provincies. De dienstdoende minister: De la Sierva, deed zijn voordeel met dit communicatiegebrek door hen te laten geloven dat de staking een separatistenkarakter had en zo kreeg hij voor elkaar dat deze niet door de werkende klassen buiten Catalonië werd gesteund.

Slachtoffers:
  • 119 burgers
  • Drie geestelijken
  • Tussen de vier en acht militairen en politieagenten
  • 3.000 aanhoudingen, waarvan er meer dan 1.700 werden vervolgd en 17 ter dood werden veroordeeld.
  • Veel gewonden en doden die niet worden meegeteld omdat ze niet naar ziekenhuizen werden gebracht, maar thuis werden behandeld en dus nooit in officiële cijfers zijn meegenomen.

Yhan

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here